Nieuwe Schijf van Vijf: de mening van een diëtist

Wat is de Schijf van Vijf eigenlijk?

Om een goede mening te vormen, vind ik dat je altijd de basis moet begrijpen. De Schijf van Vijf is opgesteld als algemene richtlijn voor het Nederlandse voedingspatroon. Dit betekent dus niet dat deze voor iedereen geldt. Heb je specifieke dieetwensen of beperkingen in verband met ziekte, dan is deze schijf niet direct op jou gericht.

Daarnaast wordt de schijf getoetst aan verschillende aspecten: gezondheid staat voorop, maar ook duurzaamheid en voedselveiligheid.

Waarom is deze richtlijn zo opgebouwd?

De wetenschappers hebben ook gekeken naar verschillende leeftijdsgroepen en eetvoorkeuren. Die eetvoorkeuren zijn belangrijk, omdat ze aansluiten bij wat mensen nu al eten. Zo blijft het advies zo praktisch en haalbaar mogelijk.

Je kunt je voorstellen dat een advies dat totaal afwijkt van hoe we hier in Nederland eten, lastig toe te passen is. Heb je specifieke dieetvoorkeuren? Neem dan eens een kijkje op de website van het Voedingscentrum bij de ‘Schijf van Vijf voor jou’-tool.

Gezondheid blijft de basis

Het belangrijkste onderdeel blijft gezondheid. De randvoorwaarden voor een gezond voedingspatroon zijn opgesteld per doelgroep. Denk aan minimale en maximale hoeveelheden voedingsstoffen en energie, maar ook aan richtlijnen per productgroep.

Zo sluiten de adviezen aan bij de Richtlijnen Goede Voeding van de Gezondheidsraad. Kort gezegd: je krijgt voldoende van wat je nodig hebt, en niet te veel van wat je beter kunt beperken (zoals verzadigd vet, zout en suiker).

Duurzaamheid (en ja, dáár struikelt iedereen ineens over)

Dan hebben we het kopje duurzaamheid. Hier lijkt opeens iedereen over te vallen. Want hoezo speelt duurzaamheid een rol bij een voedingsrichtlijn?

Nou, ik weet niet of je het hebt meegekregen, maar wij mensen putten de aarde behoorlijk uit. Voeding speelt daarin een grote rol. Daarom is het belangrijk dat we anders omgaan met wat we eten: duurzamer produceren, minder verspillen en andere keuzes maken. Zo dragen we allemaal een steentje bij aan een leefbare aarde. Klinkt niet heel gek, toch?

Minder vlees = meteen vegetariër?

Toch is de wereld te klein (letterlijk) als het gaat om ons stukje vlees. Ik zie termen voorbij komen als: “ze willen dat iedereen vegetariër wordt”. Maar rustig aan, dat is echt niet zo. Niemand die ’s avonds je vlees van je bord komt stelen.

Maar minder vlees eten (vooral rood en bewerkt vlees) kan wél gezondheidsvoordelen hebben. Dus zie het als een win-win: beter voor de aarde en ook beter voor je lijf.

Meer plantaardige eiwitten.

Hoewel in Nederland maar weinig mensen een eiwittekort hebben, zijn eiwitten natuurlijk wel belangrijk. En daar is ook over nagedacht. Peulvruchten bevatten namelijk veel eiwitten en die worden in de nieuwe Schijf van Vijf meer gestimuleerd.

Dat is nog niet alles: peulvruchten zitten ook vol vezels. Laat dat nou net iets zijn waar veel Nederlanders te weinig van binnenkrijgen. Win-win-win dus. Maar ga niet van 0 gram peulvruchten ineens naar 250 gram per week. Je darmen gaan daar namelijk flink van protesteren. Bouw het rustig op, zodat je lichaam eraan kan wennen.

Variatie is de sleutel

Wat je ook veel terugziet in de Schijf: variatie. Een beetje minder van het één, een beetje meer van het ander. Ben je bang dat je zonder gehaktbal niet aan je eiwitten komt en zie je die peulvruchten nog niet helemaal zitten? Kijk dan breder. Meer plantaardige eiwitten uit noten, zaden en pitten. Of gewoon wat zuivel, zoals yoghurt en kaas -> die staan ook gewoon in de Schijf.

En die noten en zaden leveren weer gezonde vetten, wat onder andere goed is voor je huid. Win-win-win-win.

Mijn conclusie

Dus die commotie rondom de Schijf van Vijf snap ik niet helemaal. Lieve mensen: niemand verbiedt je je gehaktballetje. Eet gewoon wat gevarieerder en kijk ook eens naar meer plantaardige opties. Goed voor jou, maar ook voor de wereld. Zeg nou zelf: daar plukken we in de toekomst allemaal de vruchten van. 🌱